Rookvrij prijs naar Boy Tanis

De Rookvrij-prijs 2026 is uitgereikt aan Boy Tanis in zijn woonplaats Geertruidenberg. Burgemeester mevrouw Madeleine van Toorenburg had de eer.

Boy Tanis (19) uit Geertruidenberg heeft afgelopen april een petitie gestart tegen het "normaliseren en verheerlijken van roken op social media door influencers". Zie ook het eerdere artikel Petitie tegen influencers. De petitie heeft landelijk veel publiciteit gekregen en is inmiddels ruim 18.000 keer ondertekend.

Op 31 mei is door Clean Air Nederland de Rookvrij Prijs 2026 toegekend aan enkele gebruikers van sociale media die actief en langdurig onze doelen steunen, met een bijzondere plek voor Boy met zijn initiatief. Na de uitreiking van de Rookvrij-prijs op 1 juli in Geertruidenberg hadden we een interview met Boy:

- Wanneer ben jij op het idee gekomen om dit initiatief te nemen? Ik had al langer de irritatie dat ik mensen op Instagram en TikTok zag roken. Toen dacht ik: hier wil ik iets mee doen. Maar ik heb eigenlijk heel lang gewacht voordat ik echt iets ben gaan doen. Ik wist ook niet zo goed wat ik precies wilde doen.

Toen ik een keer in de trein zat en weer van die beelden zag, dacht ik: ik ga een petitie beginnen. Het irriteerde mij dat bekende mensen, influencers met 100.000 volgers of meer, zo’n post maken voor een jonge doelgroep op Instagram en TikTok. Daar zitten jongeren van 13 tot 18 jaar die dat allemaal zien. Ze liken het en zien hun idool, of iemand die ze volgen en naar wie ze opkijken, roken. Mijn irritatie is dat die influencers niet helemaal begrijpen hoeveel invloed ze hebben.

- Heb je zelf ook gerookt? Ja, maar ik was niet verslaafd. Het was meer een gelegenheidsdingetje. Ik vond het niet lekker, maar dat vindt volgens mij niemand echt. Het was eigenlijk heel goor en ik ben ook niet van plan om het ooit weer te gaan doen. Het is gewoon iets dodelijks.

Het irriteerde mij ook dat roken als een stoere lifestyle wordt gepresenteerd. Dat kun je niet verkopen als iets cools, vooral niet aan jongeren die nog niet beseffen hoe dodelijk het is.

Ik heb het daarna even laten rusten, tot ik ergens zag dat iemand een petitie was gestart. Toen dacht ik: waarom geen petitie hierover? Ik ben meteen teksten gaan schrijven, gewoon vanuit hoe ik mij erbij voelde. Dat is de basis van de petitietekst geworden.

- De petitie is goed verwoord. Heb je de tekst zelf gemaakt? Ja, dat klopt. Ik heb goed nagedacht over wat ik nou precies het probleem vond. Ik kan niet foutloos typen, dus voor verbeteringen heb ik wel spellingscontrole gebruikt en ook een beetje AI.

In het begin had ik de petitie alleen in eigen kring gedeeld. Ik durfde hem nog niet echt op sociale media te plaatsen, omdat ik een beetje bang was voor de reacties. Na een maand heeft De Goede Zaak de petitie gedeeld in hun nieuwsbrief. Dat werd goed opgepikt en toen kreeg ik in één klap 6.000 handtekeningen. Daarna hebben de media er ook aandacht aan besteed.

- Heb je veel reacties gehad? Ja, heel veel reacties. Op Instagram en TikTok kreeg ik ook negatieve reacties, maar in mijn eigen kring juist heel veel positieve reacties. Veel mensen vonden het een heel goed initiatief.

- Zag je een patroon in de reacties? Veel mensen begrepen niet echt wat het doel was van de petitie. Ze dachten dat ze moesten stoppen met roken, maar dat staat nergens in de petitie. “Dat bepaal ik lekker zelf wel”, was vaak de reactie. Waarschijnlijk hadden ze de petitie niet echt gelezen, maar hadden ze er wel meteen een mening over.

Mijn initiatief ging erom dat roken niet meer gepromoot wordt op Instagram of TikTok, of eigenlijk überhaupt niet op sociale media. Dat lijkt mij nog steeds een redelijk doel.

Ik had de indruk dat rokers in het algemeen negatief reageerden en meteen in de verdediging schoten, omdat ze zich aangesproken voelden. Dat begrijp ik ook wel, want je weet dat het niet goed is. Als iemand je daarop aanspreekt, is dat niet fijn. Niet-rokers reageerden juist positief. Op Facebook waren de reacties veel negatiever en op LinkedIn een stuk positiever.

- Wat was de verhouding tussen negatieve en positieve reacties? Ik denk 95 procent negatief, maar dat doet mij niet zoveel. Ik kan het goed van mij afzetten. Op sociale media schreeuwen mensen sneller en zijn ze negatiever dan in het echt, omdat ze zich veilig voelen achter hun computerscherm.

Het kwam ook vaak voort uit een verdedigende houding: “Het is allemaal niet zo erg, laat ze maar lekker roken, ze pakken al zoveel van ons af.” Alleen hier in mijn woonplaats is het lastiger. Iedereen kent elkaar en er heerst wel een rokersmentaliteit.

- Wat wilde je bereiken? Niet veel meer dan publiciteit. Ik wilde dat er op internet iets was voor mensen die het met mij eens waren, en dat ze dat konden laten zien via een petitie.

Voordat ik de petitie startte, heb ik ook in mijn omgeving gevraagd: wat vinden jullie hiervan? Dan beseffen mensen pas hoe gek het eigenlijk is om gratis reclame te maken voor een verslaving, op een van de plekken waar je de meeste mensen kunt bereiken.

- Hebben ook influencers gereageerd? Ja, op een van de eerste filmpjes van Omroep Brabant. Een jongen met heel veel volgers had gereageerd met een foto waarop hij aan het roken was. Zo van: “Hé, kijk mij eens cool zijn!” Veel mensen vonden dat leuk, maar verder heb ik geen persoonlijke berichten gehad van influencers.

- Hoe reageerde je directe omgeving? Mijn familie en vrienden reageerden positief. Mijn vader was wel een beetje bang voor de reacties, maar ik heb hem verteld dat het mij niet zoveel doet. Ik besef dat rokers zichzelf moeilijk een houding kunnen geven en dan maar in de verdediging schieten. Verder heeft mijn omgeving heel positief gereageerd.

Vanuit de medische wereld en van rookvrij-organisaties heb ik ook veel positieve reacties gehad. Het voelt wel als een soort community waarin mensen elkaar helpen om de tabakslobby te stoppen.