Waterschap Brabantse Delta geeft natuur meer ruimte langs vaarwegen

Dagelijks bestuurder van waterschap Brabantse Delta Rian Govers-Gabriëls: “Mooi aan dit project is dat we onderhoud, natuur en hergebruik met elkaar verbinden. We gebruiken natuurlijke materialen uit de regio en geven bestaand riet een nieuwe bestemming. Tegelijk creëren we meer ruimte voor planten en dieren en dragen we bij aan schoon en gezond water.”

Van traditionele damwanden naar natuurlijke oevers
Langs de West-Brabantse vaarwegen zorgen oeverconstructies ervoor dat de waterkant stevig blijft en niet afbrokkelt. Op verschillende plekken zijn deze constructies aan vervanging toe. Brabantse Delta grijpt dit noodzakelijke onderhoud aan om de oevers waar mogelijk ook natuurvriendelijker in te richten.

De werkzaamheden vinden plaats in de gemeenten Steenbergen, Moerdijk en Breda. Op sommige locaties zijn houten of stalen damwanden noodzakelijk om de oevers te beschermen. Waar de omstandigheden het toelaten, kiest het waterschap voor een natuurlijk alternatief: een beschoeiing van wilgenhout, gecombineerd met riet. Zo ontstaat een natuurlijke overgang tussen land en water, met meer ruimte voor planten en dieren.

Wilgenhout en riet krijgen een belangrijke rol
Bijzonder aan het project is het gebruik van 100% natuurlijke en hernieuwbare materialen. Materialen die regionaal geteeld, verwerkt en toegepast worden. Voor de oeverbescherming wordt onder andere rijshout van wilgen gebruikt. Dit bestaat uit bundels wilgentakken die de grond op zijn plaats houden en de oever beschermen tegen afkalving.

Ook bestaand riet wordt opnieuw gebruikt. Bij het onderhoud aan rietbermen van het waterschap wordt riet afgeplagd. Dit riet krijgt vervolgens een nieuwe plek bij de aanleg van natuurvriendelijke oevers. Zo wordt bestaand materiaal benut en ontstaan nieuwe rietkragen langs het water.

Meer ruimte voor natuur helpt de waterkwaliteit verbeteren
Natuurvriendelijke oevers zijn belangrijk voor een gezond watersysteem. Tussen het riet en andere oeverplanten vinden vissen en kleine waterdieren voedsel en beschutting. Ook insecten en andere dieren profiteren van de begroeiing. Door de overgang tussen land en water natuurlijker in te richten, krijgen verschillende planten- en diersoorten meer leefruimte.

Daarmee dragen de werkzaamheden bij aan de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW). Deze Europese richtlijn stelt eisen aan de kwaliteit van het oppervlaktewater. Daarbij gaat het niet alleen om schoon water, maar ook om voldoende ruimte voor waterplanten en -dieren. Natuurvriendelijke oevers helpen om de ecologische kwaliteit van het water te verbeteren.

Ruim 780 meter nieuwe oeverbescherming
Op meerdere locaties wordt in totaal ruim 780 meter oeverbescherming aangelegd. Daarvan bestaat maar liefst 427 meter uit natuurlijke beschoeiing van wilgenhout. Dat is meer dan de helft van de geplande oeverbescherming op deze locaties.

Door bij het vervangen van de oeverconstructies ook te kijken naar de mogelijkheden voor een natuurlijke inrichting, combineert Brabantse Delta noodzakelijk onderhoud met kansen voor natuurontwikkeling.